Hazine ve Maliye Bakanlığı, yapay zeka destekli sistemlerle eksik gelir beyanlarını mercek altına aldı. Beyanname süresi 31 Mart’ta doluyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2025 yılında elde edilen gelirlere yönelik yıllık gelir vergisi beyannamelerinin son tarihi olan 31 Mart öncesinde, eksik veya hiç beyan edilmeyen gelirleri yapay zeka destekli sistemlerle yakın takibe aldı. Gelir İdaresi Başkanlığı, gayrimenkul sermaye iradı, ücret gelirleri ve menkul sermaye iratları gibi unsurlarda uyumsuzlukları tespit etmek için kapsamlı denetimler yürütüyor. Mükellefler, yasal süre içinde tüm gelirlerini eksiksiz bildirmekle yükümlü tutuluyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın geliştirdiği yapay zeka sistemleri, bankalar, finans kuruluşları ile kamu ve özel sektörden toplanan verileri tek merkezde entegre ediyor. Bu entegrasyon sayesinde mükelleflerin beyanları ile fiili ekonomik faaliyetleri karşılaştırılıyor. Para akışları, tahsilat süreçleri ve işlem hacimleri üzerinden yapılan analizlerle beyan dışı bırakılan kazançlar kolayca ortaya çıkarılıyor.
Sistem, gelir ile beyan edilen kazanç arasındaki uyumsuzlukları, olağan dışı ciro dalgalanmalarını ve sektörel gerçekliklerle örtüşmeyen finansal davranışları inceliyor. Sürekli zarar beyan eden işletmeler, matrahsız veya düşük matrahlı beyannameler sunan mükellefler bu kapsamda öncelikli olarak ele alınıyor. Banka ve POS verileriyle beyanları arasında uyumsuzluk bulunanlar da yakın izlemeye alınıyor.
Yapılan sektörel analizler sonucunda, uzun süre zarar eden veya düşük kar bildiren işletmelerin ticari bir sonuçtan ziyade detaylı incelenmesi gereken risk göstergeleri olduğu değerlendiriliyor. Bu durumlar, idarenin denetim faaliyetlerinde kilit bir rol oynuyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mekansal Veri Analizi (MEVA) Projesi ile gayrimenkul sektöründeki alım-satım işlemlerini detaylı bir şekilde inceliyor. Bu proje kapsamında taşınmazların konumu, imar durumu, metrekare birim değerleri ve bölgesel arz-talep dengesi gibi faktörler değerlendiriliyor. Uydu görüntüleri, tapu kayıtları ve coğrafi bilgi sistemleri verileri entegre edilerek piyasa değerinden sapmalar tespit ediliyor.
Kira gelirlerine yönelik denetimlerde ise saha çalışmaları ve çapraz kontroller ön plana çıkıyor. Kiracı ve ev sahipleriyle yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular, elektrik, su ve doğal gaz abonelik verileriyle karşılaştırılıyor. Bu sayede taşınmazların fiili kullanım durumu ve dönemsel tüketim verileri üzerinden kira ilişkisinin varlığı yüksek doğrulukla analiz ediliyor.
Beyan edilen kira gelirleri ile fiili kullanım ve piyasa koşullarına dayalı kira değerleri karşılaştırmalı olarak değerlendiriliyor. Düşük beyan, hiç beyan etmeme veya muvazaalı kullanım gibi riskli durumlar bu analizler sonucunda ortaya çıkarılıyor.
Menkul sermaye iradı gelirlerine yönelik denetimler de genişletildi. Merkezi Kayıt Kuruluşundan (MKK) temin edilen verilerle hisse senedi işlemleri, temettü ve kar payı dağıtımları analiz ediliyor. Mükellef bazında gelir akışları detaylı biçimde izlenerek, beyan edilen gelirlerle uyumsuzluklar tespit ediliyor.
Özellikle yüksek gelir grubunda yer alan mükellefler bakımından yoğunlaştırılan bu çalışmalar, gelirlerin sürekliliği ve yatırım davranışlarını da dikkate alıyor. Kapsamlı risk profilleri oluşturularak vergi kaçırma girişimlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eksik veya hiç yapılmayan beyanların cezalı tarhiyat ve gecikme faizi gibi yaptırımlara yol açabileceği konusunda mükellefleri uyardı. Şimşek, gelişmiş analiz sistemlerinin uyumsuzlukları hızlıca tespit ettiğini belirterek, “Mükelleflerimizin, herhangi bir cezai işlemle karşılaşmamak için son gün yoğunluğunu beklemeden beyannamelerini gözden geçirmesi ve eksikliklerini tamamlaması önem taşıyor” dedi.
Bakan Şimşek, vergiye gönüllü uyumun artırılmasının kamu maliyesi ve vergi adaleti açısından temel öncelik olduğunu vurguladı. Kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceğini ve dijitalleşme ile yapay zeka destekli denetim altyapısıyla daha şeffaf bir vergi sisteminin güçlendirileceğini kaydetti.
Yorum Yap