Nested Sunucu ile Kendi Sanallaştırma Laboratuvarınızı Kurun

İç içe sanallaştırma, fiziksel sunucuda çalışan bir sanal makinenin kendi içinde yeniden sanallaştırma katmanı oluşturması ve alt sanal makineler çalıştırmasıdır. Başka bir ifadeyle sanal makine içinde sanal makine kurulur. Yazılım geliştirme, sistem yönetimi veya sanallaştırma teknolojileri üzerine çalışan ve fiziksel donanım yatırımı yapmadan kendi laboratuvarını oluşturmak isteyenler nested sunucu kirala seçeneğini bu amaçla değerlendirebilir.

Standart bir sanal sunucuda genellikle doğrudan işletim sistemi ve uygulamalar çalıştırılır. Nested sunucuda ise sanallaştırma desteği konuk sisteme aktarılır. Kullanıcı VMware ESXi, Proxmox veya Hyper-V gibi bir hypervisor kurarak ana sanal sunucunun kaynakları içinde yeni sanal makineler oluşturabilir. Böylece tek bir VDS üzerinde farklı işletim sistemlerini, ağ yapılarını ve çok makineli test senaryolarını ayrı ortamlar halinde çalıştırmak mümkün hale gelir.

İç İçe Sanallaştırma Nasıl Çalışır?

Normal sanallaştırmada fiziksel işlemci, bellek ve depolama kaynakları bir hypervisor tarafından sanal makinelere tahsis edilir. İç içe sanallaştırmada buna ikinci bir katman eklenir. İlk katmanda hizmet sağlayıcının oluşturduğu VDS bulunurken ikinci katmanda kullanıcının bu VDS içine kurduğu hypervisor yer alır. Hypervisor üzerinde de laboratuvar için gereken alt sanal makineler oluşturulur.

Bu yapı özellikle eğitim ve test çalışmalarında kullanışlıdır. Örneğin tek bir nested VDS içinde bir Linux sunucusu, bir Windows sistemi ve ayrı bir test istemcisi hazırlanabilir. Her sanal makineye farklı görev verilerek gerçek bir altyapının daha küçük ölçekli modeli kurulabilir. Kullanıcı ihtiyaç duymadığı sistemi kapatabilir, yeni makineler oluşturabilir ve laboratuvar mimarisini değiştirebilir.

Buradaki önemli ayrıntı hypervisor kurulumunun kullanıcı tarafından yapılmasıdır. Sanallaştırma desteğinin açık olması, VMware ESXi, Proxmox veya Hyper-V’nin kendiliğinden kurulmuş olduğu anlamına gelmez. Kullanıcı tercih ettiği sanallaştırma platformunu seçer, yapılandırır ve alt sanal makinelerin kaynak dağılımını kendi laboratuvar senaryosuna göre planlar.

Nested Sunucu ile VPS ve Standart VDS Arasındaki Fark Nedir?

VPS, Virtual Private Server yani sanal özel sunucu; VDS ise Virtual Dedicated Server yani sanal adanmış sunucu anlamına gelir. DeHost’un nested hizmet sayfasındaki karşılaştırma, bu üç kullanım biçimi arasındaki temel ayrımı iç sanallaştırma yeteneği üzerinden ortaya koyuyor.

Bu fark nedeniyle yalnızca tek bir işletim sistemi üzerinde uygulama çalıştırılacaksa nested katmana ihtiyaç olmayabilir. DeHost’un nested sunucusu sanallaştırma yapılmadan doğrudan VDS olarak da kullanılabiliyor. Buna karşılık aynı sunucu içinde birden fazla bağımsız test makinesi oluşturmak isteyen kullanıcılar için sanallaştırma desteği asıl belirleyici özellik haline geliyor.

Sanallaştırma Laboratuvarında Neler Denenebilir?

Nested ortamların en belirgin kullanım alanlarından biri farklı işletim sistemlerini aynı laboratuvarda deneyebilmektir. Bir sanal makineye Linux dağıtımı kurulurken diğerine Windows kurulabilir. Sistem yöneticisi adayı böylece kurulum, servis yapılandırması, kullanıcı yönetimi veya uygulama uyumluluğu gibi çalışmalarını birbirinden ayrılmış makinelerde gerçekleştirebilir.

Ağ laboratuvarı oluşturmak da mümkündür. Hypervisor üzerinde farklı sanal ağlar ve makine grupları tasarlanarak istemci ile sunucu ilişkileri, NAT yapıları, izole ağ bölümleri veya farklı servislerin birbirleriyle iletişimi incelenebilir. Deneme ortamının üretim sistemlerinden ayrı tutulması, yapılandırmalar üzerinde daha rahat çalışılmasına yardımcı olur.

Bir başka kullanım alanı çok makineli sistemleri anlamaktır. Örneğin bir sanal makine uygulama sunucusu, diğerleri veritabanı veya yardımcı servis görevinde kullanılabilir. Birden fazla düğüm gerektiren eğitim senaryolarında makinelerin birbirleriyle nasıl iletişim kurduğu gözlemlenebilir. Bu yaklaşım küme mimarisi, servis ayrıştırma ve temel altyapı tasarımı öğrenen bilişim öğrencileri için de uygulanabilir bir laboratuvar modeli oluşturur.

Sanallaştırma eğitimi açısından ise hypervisor yönetiminin kendisi ayrı bir çalışma alanıdır. Sanal makine oluşturma, sanal disk hazırlama, kaynak tahsisi, sanal ağ yapılandırma ve farklı konuk işletim sistemlerini yönetme gibi işlemler gerçek bir sanallaştırma ortamı üzerinde denenebilir.

Kaynak Planlaması Nasıl Yapılmalı?

Nested yapıda yalnızca ana VDS’nin çalışması için değil, onun içinde oluşturulacak bütün sanal makineler için kaynak gerekir. Bu nedenle planlama yaparken yalnızca kaç makine kurulacağına değil, bu makinelerin aynı anda ne kadar işlemci, RAM, depolama ve ağ kaynağı tüketebileceğine bakılmalıdır.

Örneğin aynı anda birkaç işletim sistemi çalıştırılacaksa her konuk makine için ayrılacak bellek hesaba katılmalıdır. Disk tarafında yalnız işletim sistemi dosyaları değil, sanal diskler, test verileri ve kurulacak uygulamalar da alan tüketir. Yoğun disk işlemleri yapılacak laboratuvarlarda depolama performansı da önem kazanır. DeHost’un nested hizmetinde NVMe SSD altyapısı kullanılıyor.

İşlemci tarafında ürün sayfasında Intel Xeon E5-2699 v4 ve AMD Ryzen 9 5950X işlemcili seçenekler bulunuyor. Paket seçerken yalnız işlemci adına bakmak yerine oluşturulacak sanal makine sayısını ve bunların gerçekleştireceği iş yükünü birlikte değerlendirmek daha doğru bir kaynak planlaması sağlar.

Ağ tarafında da laboratuvarın kullanım biçimi dikkate alınmalıdır. DeHost nested sunucuları 1 Gbit/s paylaşımlı ağ üzerinden sunuluyor. Trafik bazında bir limit belirtilmemekle birlikte uzun süre boyunca yüksek hat kullanımına izin verilmediği ifade ediliyor. Bu nedenle sürekli yoğun ağ aktarımı gerektiren bir proje ile kısa süreli test ve eğitim laboratuvarı aynı biçimde değerlendirilmemelidir.

Nested VDS Seçerken Hangi Altyapı Özelliklerine Bakılmalı?

İç içe sanallaştırma için ilk kontrol edilmesi gereken nokta sanallaştırma desteğinin gerçekten etkin olmasıdır. Standart bir VDS satın almak, o sunucunun otomatik olarak ikinci katman sanallaştırmayı destekleyeceği anlamına gelmez. Kullanılacak hypervisor ve oluşturulacak konuk makineler için bu yeteneğin altyapı tarafından sunulması gerekir.

Ardından işlemci, bellek ve depolama kaynaklarının planlanan laboratuvara yetip yetmeyeceği değerlendirilmelidir. Sanallaştırma laboratuvarında kaynakların ana sistem ile alt sanal makineler arasında paylaşılacağı unutulmamalıdır. Tüm kaynağı tek bir konuk sisteme ayırmak yerine hypervisor ve diğer makineler için gerekli kapasiteyi de hesaba katmak gerekir.

DeHost’un nested hizmeti sanallaştırma desteği etkin bir VDS olarak sunuluyor. Hizmet sayfasında NVMe SSD disk, DDoS koruması ve Türkiye lokasyonu bilgileri de yer alıyor. Bu özellikler laboratuvarın barındırılacağı altyapıyı değerlendirirken dikkate alınabilecek somut başlıklardır.

Kimler Kendi Nested Laboratuvarını Kurabilir?

Nested sunucu modeli özellikle sanallaştırmayı teorik olarak okumak yerine çalışan sistem üzerinde öğrenmek isteyen bilişim öğrencileri, sistem yöneticisi adayları ve yazılımcılar için anlamlıdır. Farklı işletim sistemlerinin aynı ortamda denenmesi, uygulamaların çeşitli sistemlerde test edilmesi veya birden fazla sanal makineden oluşan mimarilerin modellenmesi bu yapının başlıca kullanım alanları arasındadır.

Asıl avantaj tek bir uzak sunucuyu yalnızca tek işletim sistemi çalıştıran bir makine olarak görmek yerine, kendi yönetilen laboratuvarınızın ana katmanı olarak kullanabilmektir. Hypervisor seçimi, ağ tasarımı ve alt sanal makinelerin kaynak dağılımı kullanıcı tarafından yapıldığı için ortaya çıkan ortam hazırlanmış sabit bir demo yerine ihtiyaçlara göre değiştirilebilen bir test altyapısı niteliği taşır.