Emtia piyasaları, ABD-İran gerilimi, Orta Doğu’dan kaynaklanan arz ve lojistik riskleri ile enflasyon ve faiz beklentilerini etkileyen gelişmelerle dalgalı bir seyir izledi.
Emtia piyasaları, ABD-İran geriliminin yoğunlaştığı ve Orta Doğu’dan kaynaklanan enerji arzı ile lojistik risklerinin enflasyon ve faiz beklentilerini etkilediği bir haftayı geride bıraktı. Hafta başında ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik olumlu sinyalleri ve ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın temkinli mesajları piyasalarda iyimserlik yarattı.
Ancak hafta sonuna doğru Trump’ın söylemlerini sertleştirmesi, enerji fiyatları ve tahvil faizlerinde yükselişe neden olarak varlık fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Analistler, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra küresel enflasyon ve faiz beklentilerini etkileyen makroekonomik verilerin de fiyatlamalarda rol oynadığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’daki açıklamasında İran’daki askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlandığını ve süreci kısa sürede bitireceklerini ifade etti. Trump, önümüzdeki 2-3 hafta içinde İran’a sert bir darbe indireceklerini söyledi.
Fed Başkanı Jerome Powell ise Orta Doğu’daki gelişmeler karşısında para politikasında ‘bekle-gör’ yaklaşımını benimsediklerini belirtti. Powell, enflasyon beklentilerinin çıpalanmış göründüğünü, ancak iş gücü piyasasındaki aşağı yönlü risklerin faiz indirimini gerektirebileceğini, buna karşılık enflasyondaki yukarı yönlü risklerin ise faiz indirimini engelleyebileceğini vurguladı.
Makroekonomik veriler karışık sinyaller verdi. ABD’de JOLTS açık iş sayısı şubatta beklentilerin altında kalarak iş gücü piyasasındaki kırılganlığı gösterdi. Ancak mart ayı tarım dışı istihdam verisinin beklentileri aşması ve işsizlik oranının gerilemesi, faiz indirimi beklentilerini sınırladı.
Değerli metallerde, dört haftalık düşüş serisinin ardından altın öncülüğünde yükseliş görüldü. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğine yönelik haber akışı jeopolitik risk algısını azaltırken, merkez bankalarının daha yumuşak para politikası izleyebileceğine yönelik beklentiler fiyatları destekledi. Trump’ın sertleşen açıklamaları yükseliş ivmesini sınırladı.
Bu gelişmelerle birlikte gümüş yüzde 4,7, platin yüzde 6,9, paladyum yüzde 9,2 ve altın yüzde 4,1 oranında artış gösterdi. Baz metallerde ise enerji maliyetleri, arz güvenliği ve sanayi zincirine ilişkin belirsizlikler öne çıktı. İran’ın tesislerine yönelik saldırıları, alüminyumda arz sıkışıklığı endişesi yarattı.
Fiziki piyasadaki kaygılar artarken, Körfez ülkelerinin küresel alüminyum arzındaki payı nedeniyle bölgedeki aksamalar Batı sanayisi için daha güçlü sonuçlar doğurabileceği belirtildi. Bakır, çinko ve kurşunda maliyet baskıları ve stok dinamikleri etkili oldu. Baz metallerde bakır yüzde 4,5, çinko yüzde 5, alüminyum yüzde 5,4 ve kurşun yüzde 2,3 artış kaydetti.
Enerji grubunda Orta Doğu’daki arz kesintileri ve Hürmüz Boğazı çevresindeki taşımacılık riskleri belirleyici oldu. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, bölgede kaybedilen petrol arzının 12 milyon varili aştığını ve bunun Asya ile Avrupa’da hissedileceğini bildirdi. Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 0,2 artış gösterdi.
Tarım emtia piyasalarında ise enerji maliyetleri, lojistik sorunlar ve girdi fiyatları etkili oldu. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi martta yüzde 2,4 yükselerek son dönemin en yüksek seviyesine ulaştı. Tahıl fiyatları yüzde 1,5, bitkisel yağlar yüzde 5,1 ve şeker fiyatları yüzde 7,2 arttı. FAO, savaşın uzaması halinde yüksek enerji ve gübre maliyetlerinin gelecek yılın ekim kararlarını da etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Yorum Yap