TBMM’den geçen vergi kanunu, yurt dışından varlık getirenler ve yabancı kazanç sahipleri için önemli teşvikler sunuyor. Şirketler ve teknogirişimler de faydalanacak.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, ekonomiye yönelik kapsamlı vergi düzenlemelerini ve teşvikleri içeren kanun teklifini kabul etti. Yeni yasa, amme alacaklarının tecilinden yurt dışından elde edilen kazançlara, teknogirişim şirketlerinden varlık barışına kadar geniş bir yelpazede önemli değişiklikler getiriyor.
Kabul edilen teklif, amme borçlarının vadesinde ödenmesinin veya haczin borçluyu çok zor duruma düşürmesi halinde, teminat gösterilmesi şartıyla 72 ayı geçmemek üzere tecil imkanı sunuyor. Teklif, alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçların toplamı 1 milyon lirayı aşmadığı takdirde teminat şartı aramayacak.
1 milyon liranın üzerindeki borçların tecilinde ise teklif, zorunlu teminat tutarını, 1 milyon lirayı aşan kısmın yarısı olarak belirledi. Cumhurbaşkanı, bu tutarı 10 katına kadar artırma, yarısına kadar indirme ve farklı tutarlar belirleme yetkisine sahip olacak.
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na eklenen hüküm, Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden istisna tutulanlardan, veraset yoluyla mal intikallerinde alınacak vergi oranını yüzde 1 olarak belirliyor. Bu düzenleme, ülkeye yabancı kaynak girişini teşvik etmeyi amaçlıyor.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterlere sahip teknogirişim şirketlerinde çalışan personele işverenler tarafından bedelsiz veya indirimli olarak verilen pay senetlerine yönelik gelir vergisi istisnası yeniden düzenlendi. Teklif, istisnaya konu edilebilecek üst sınırı, ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak belirledi.
Teklif, bu pay senetlerinin elde tutulma sürelerine göre istisna edilen verginin tahsil oranlarını da netleştirdi. İktisap tarihinden itibaren 2 yıl içinde elden çıkarılması halinde verginin tamamı, 3 ila 4 yıl arasında yüzde 75’i, 5 ila 6 yıl arasında ise yüzde 25’i gecikme faiziyle işverenden tahsil edilecek.
Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen yeni madde ile Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla yurt dışında elde ettiği kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna olacak. Bu hüküm, 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmaya başlayacak.
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nda tanımlanan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katını aşmayan kısmı için gelir vergisi istisnası uygulanacak. Endüstri Bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi’ndeki belirli nitelikli hizmet merkezleri için bu oran beş kat olarak belirlendi.
Kanun, “Nitelikli hizmet merkezi” tanımını da detaylandırdı. Bu merkezler, en az üç farklı ülkede aktif faaliyet gösteren, ilişkili şirketlere yönelik finansal danışmanlık, stratejik yönetim, risk yönetimi, dijital dönüşüm ve insan kaynakları gibi hizmetler sunan sermaye şirketlerini ifade ediyor.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklik, yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından elde edilen kazançların indirim oranını yüzde 95 olarak belirledi. İstanbul Finans Merkezi ve belirli Endüstri Bölgeleri’ndeki kurumlar için bu oran yüzde 100 olarak uygulanacak.
Nitelikli hizmet merkezlerinin münhasıran yurt dışından elde ettikleri kazançlara da teklif, yüzde 95 oranında indirim sağlıyor. İstanbul Finans Merkezi ve belirli Endüstri Bölgeleri’ndeki merkezler için bu oran yüzde 100 olacak. Bu indirim, kazancın Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla 20 hesap dönemi boyunca geçerli olacak.
Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi oranını yüzde 12,5’e düşürdü. Bu oran, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara uygulanacak.
Vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla, gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetleri 31 Temmuz 2027’ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirmesi teşvik ediliyor. Bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye’deki hesaplara transfer edilmesi veya fiziki olarak getirilmesi gerekecek.
Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan aynı tür varlıklar da 31 Temmuz 2027’ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilebilecek. Bu varlıklar, bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilecek ve bilançoda özel fon hesabı açılacak.
Açılan fon hesabı, bildirimden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek veya sermayeye ilave dışında kullanılamayacak.
Teklif, bildirilen varlıkların değeri üzerinden yüzde 5 oranında peşin vergi tahsil edilmesini öngörüyor. Vadeli hesaplarda veya belirli devlet iç borçlanma senetlerinde en az beş yıl bulundurulması taahhüt edilen varlıklar için bu oran yüzde 0’a kadar düşürülebilecek. Taahhüt sürelerine göre oranlar yüzde 0 ile yüzde 4 arasında değişecek.
Bu hüküm kapsamında bildirilen varlıklara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacak. Ancak, bildirilen varlıkların süresinde Türkiye’ye getirilmemesi veya taahhütlere uyulmaması gibi durumlarda bu avantajlardan yararlanılamayacak.
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’da yapılan düzenlemeyle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen “Teknogirişim” rozetine sahip şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayanarak yapacakları şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmayacak.
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında kuluçka girişimcisi olmaya hak kazanmış dijital şirketler, kuruluş tarihinden itibaren üç yıla kadar Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ücret ve aidat ödemelerinden muaf tutulacak.
İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, merkezdeki finansal kurumlara sağlanan, yurt dışı tecrübesi olan personel için uygulanan gelir vergisi indirimini tüm katılımcıları kapsayacak şekilde genişletti. Ayrıca, finansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için yüzde 100 uygulanan kurumlar vergisi indirimini 2047 yılına kadar uzattı ve harç muafiyeti süresini 20 yıla çıkardı.
Yorum Yap