Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin yatışmasıyla küresel piyasalarda iyimserlik hakim. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere izin vermesi petrol fiyatlarını düşürürken, borsalar rekorlar kırıyor. Fed’deki belirsizlikler ve enflasyon endişeleri sürüyor.
Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerindeki etkileri belirginleşiyor. ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’ndaki kontrol girişimiyle artan risk algısı, İran’ın boğazdan tüm ticari gemilerin geçişine izin vereceğini duyurmasıyla hafta sonunda yatıştı. Bu gelişme, petrol fiyatlarında sert düşüşlere neden olurken, piyasalar hafta sonu başlayacak ikinci tur görüşmelere odaklandı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Lübnan’daki ateşkes doğrultusunda Hürmüz Boğazı’nın ateşkes süresince tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını belirtti. ABD Başkanı Donald Trump da boğazın tamamen açıldığını ancak İran ile anlaşma süreci tamamlanana kadar ablukanın süreceğini ifade etti.
Açıklanan makroekonomik veriler ve şirket bilançoları, çatışmanın büyüme ve enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirmeye aldı. ABD Başkanı Trump, İsrail ve Lübnan’ın 10 günlük ateşkes konusunda anlaştığını belirterek, İran ile anlaşmaya yakın olduklarını söyledi. Savaşın sona ermesi ve küresel ekonomik aktivitenin ivmelenmesi beklentileri, piyasalarda risk iştahını artırdı. Olumlu gelen bilançolar da bu durumu destekledi.
Petrol arzına yönelik endişeler küresel enflasyon beklentilerini yukarı çekti. ABD’de açıklanan üretici enflasyonu verileri beklentilerin altında kalsa da yıllık bazda hızlanarak Şubat 2023’ten bu yana en yüksek artışı kaydetti. Üretici enflasyonundaki bu ivmelenmede enerji kaleminin etkisi büyük oldu.
Analistler, savaşın sona erebileceğine yönelik iyimserliğe rağmen, petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin etkileriyle küresel çapta enflasyonist baskıların bir süre daha devam edebileceğini belirtti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ise ABD Merkez Bankası’nın (Fed) temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentiler güçlü kaldı.
Gelecek dönemde küresel merkez bankalarının politika adımlarını daha temkinli atacağına ilişkin öngörüler güçleniyor. ABD ekonomisi enflasyon-resesyon ikilemi arasında ilerlerken, Fed’deki başkanlık değişimi süreci para politikalarına ilişkin belirsizlikleri artırıyor. Fed’in mevcut enflasyon ve büyüme riskleri sürerken alacağı kararlar merak ediliyor.
ABD Başkanı Trump, Fed Başkanı Jerome Powell’a yönelik eleştirilerini sürdürerek, Fed binasının yenilenmesine ilişkin soruşturmanın devam etmesi gerektiğini belirtti. Trump, Powell’ı görevden almakla tehdit etti. Fed Başkanı Powell’ın, Trump’ın aday gösterdiği Kevin Warsh’ın Senato tarafından onaylanmaması durumunda görevine devam etmesi bekleniyor.
ABD Senatosu’ndaki bazı Demokrat üyeler, Kevin Warsh’ın atanma sürecinin, Fed Başkanı Jerome Powell ve Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook hakkındaki soruşturmalar tamamlanana kadar durdurulmasını talep etti. Fed yetkililerinin farklı yönlendirmeleri, bankanın politika adımlarına yönelik beklenti oluşumunu zorlaştırıyor.
Fed’in yayımladığı “Bej Kitap” raporu, Orta Doğu’daki çatışmanın ABD’li şirketler için belirsizlik kaynağı olduğunu ortaya koydu. Rapor, çatışmanın istihdam, fiyatlandırma ve sermaye yatırımı kararlarını zorlaştırdığını ve birçok firmanın “bekle-gör” tutumunu benimsediğini belirtti.
Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu’daki çatışmanın etkileriyle küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,3’ten 3,1’e düşürdü. Finansal koşulların gevşeyeceğine dair iyimserlikle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda 8 baz puan düşüşle yüzde 4,23’e geriledi. Dolar endeksi yüzde 0,6 düşüşle 98,1 seviyesine indi.
Brent petrolün varil fiyatı, arz endişelerinin hafiflemesiyle yüzde 4 azalarak 88,2 dolara düştü. Petrol tedarikindeki endişelerin azalmasıyla enflasyonist baskıların hafifleyeceği ve faiz indirimlerine zemin oluşacağına yönelik iyimserlik altın fiyatlarını destekledi. Altının onsu haftayı yüzde 1,8 artışla 4.832 dolara yükseldi.
New York borsasında geçen hafta jeopolitik gerilimlerin azalması ve olumlu şirket bilançolarıyla pozitif bir seyir izlendi. Bank of America, Morgan Stanley, JPMorgan Chase ve Citigroup gibi büyük bankaların hisseleri, beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmeleriyle değer kazandı. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 3,19, S&P 500 endeksi yüzde 4,54 ve Nasdaq endeksi yüzde 6,84 arttı. S&P 500 ve Nasdaq endeksleri rekor seviyeleri gördü.
Avrupa borsaları da geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izledi. Avro Bölgesi’nde mart ayı enflasyonu beklentilerin üzerinde gerçekleşti. İngiltere ekonomisi şubatta beklentilerin üzerinde büyüdü. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yükselen enerji maliyetlerinin Avro Bölgesi’ni etkilediğini ancak faiz artışını gerektirecek düzeyde olmadığını belirtti.
Asya borsalarında ABD-İran müzakerelerine yönelik iyimserlik ve Çin’in beklentilerin üzerinde büyüme kaydetmesiyle risk iştahı arttı. Çin’in Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) yılın ilk çeyreğinde yüzde 5 arttı. Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, faiz artışı tahminlerini sınırlayan açıklamalarda bulundu.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,65 yükselişle 14.587,93 puana çıkarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. Dolar/TL haftayı 44,8575’ten tamamladı. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), Türkiye’nin kredi notlarını “BB-/B” olarak teyit etti.
Yorum Yap